Havacılığın Silikon Vadisi
admin | Nis 27, 2008 | Yorumlar 0
Uğur Cebeci- Mojave , ABD ’de, Kaliforniya ’da çölün ortasında bir meydan. Etrafta ne büyük bir yerleşim, ne de bir hareket var. Rüzgárın uğultusu gökyüzünü yırtan jet motoru sesiyle karışıyor.
Bir bakıyorsunuz Mojave ’den ilk sivil insanlı uzay gemisini taşıyan “Beyaz Şövalye ” havalanıyor. Test merkezinde roketlerin denemeleri yapılıyor. Yüzlerce yolcu uçağının arka fonu oluşturduğu meydanda eski bir savaş uçağı, pilotsuz iniş yapıyor…
Mojave , çölün kuru havasından, bulutsuz gökyüzünün avantajından çok iyi yararlanmış bir meydan. Tarihi 1930’lara kadar gidiyor. Uzun yıllar Amerikan Donanma ve Deniz Piyadeleri pilotlarına ev sahipliği yaptı. Eğitim amaçlı kullanıldı. Mojave ’nin kaderi 1970’te değişti. Yerel yönetime devredilen havalimanı kapılarını havacılık şirketlerine , farklı kullanımlara açtı. Yılın 360 günü açık hava, uygun şartlar Mojave ’yi en önemli sivil test merkezlerinden biri haline getirdi.
Burayı ilk keşfedenler Rutan kardeşler oldu. Test Pilotu Dick Rutan ile Uçak Mühendisi Burt Rutan , kurdukları Scaled Composites şirketiyle kompozit adı verilen çok hafif malzemeler üzerinde araştırmalara başladı. Long EZ, Vantage, Proteus gibi havacılık tasarımları arasında en devrimci uçakları geliştirdiler. Şimdi de birçok projeye danışmanlık hizmeti vermeye devam ediyorlar.
UZAY SEFERLERİ
Scaled Composites , farklı tasarımlardan sonra 2001’de uzaya insanlı ilk sivil uçuş için kolları sıvadı. Peter Diamandis’in kurduğu X Prize fonu, uzaya çıkacak başarılı şirkete 10 milyon dolar ödül verecekti. Uçuş, 21 Haziran 2003’te başarıyla yapıldı. “Beyaz Şövalye ” uçağı, gövdesi altında taşıdığı Uzay Gemisi 1’i 20 bin metre irtifada bıraktı. Roketlerini ateşleyen araç, Paul G . Allen komutasında yerden 100 bin metre yüksekliği aştı, uzayla tanıştı.
Projeyle yakından ilgilenen İngiliz işadamı ve Virgin Atlantic Havayolları ’nın kurucusu Sir Richard Branson , çalışmalara ortak oldu. Uzaya 2011’den itibaren tarifeli uçmaya başlayacak Virgin Galactic Havayolları , uçuşlarında Scaled Composites tarafından geliştirilen hava ve uzay araçlarını kullanacak. Yolcular koltuk başına 200 bin dolar ödeyerek yer çekimsiz ortamın tecrübesini yaşayacak.
Mojave ’de dünyanın tek sivil test pilotu okulu da bulunuyor. Ulusal Test Pilotları Okulu öğrencileri arasında farklı hava kuvvetlerinden pilotlar var. Okul filosunda F-100, A-4, gibi artık Amerikan Hava Kuvvetleri tarafından kullanılmayan uçaklarla yüksek performans eğitimi veriliyor.
BAE Systems şirketi tarafından gerçekleştirilen projede ise Amerikan Hava Kuvvetleri envanterinden çıkan F-4’ler “drone ” olarak adlandırılan hedef uçağı haline getiriliyor. Pilotsuz havalanan uçaklara yeni nesil füzeler atılıyor. Vurulamayan uçak, özel sistemler sayesinde üsse emniyetle iniyor.
UÇAK MEZARLIĞI
Kaliforniya ’nın kuru havası, havalimanının geniş arazisi nedeniyle Mojave aynı zamanda bölgenin en büyük uçak mezarlıklarından biri. İklim koşulları nedeniyle burada uçakların metallerine büyük zarar veren korozyon sıfıra yakın. Leasing yani kiralama şirketleri, boşa çıkan uçakları buraya getiriyor. Motor kapakları kapatılıp korumaya alınan yolcu uçakları Mojave ’de yeni müşterilerini bekliyor. Emekliliği gelenler ise buradaki uzmanlar tarafından kısa sürede parçalanıyor.
REKORLARIN PİLOTU DICK RUTAN
Dünya Dick Rutan ’ı 1986’da kardeşi Burt ile tasarladığı Voyager uçağıyla tanıdı. Voyager ile Mojave ’den havalanan Rutan , hiç inmeden bir depo yakıtla 9 gün, 3 dakika ve 44 saniye uçtu. Tam 40 bin 212 kilometre yol kat etti. Adını havacılık tarihine yazdırdı. 70 yaşındaki yaşlı kurt Rutan uçmaya küçük yaşlarda başlamış. Hayatı macera filminden farksız. Amerikan Hava Kuvvetleri ’ndeki görevi sırasında defalarca Türkiye ’ye gelen Dick Rutan ’ın, Vietnam Savaşı sırasında uçtuğu F-100 uçağı yerden atılan bir füzeyle vuruldu. Vietkongluların eline geçen Rutan ’ın kısa süren esareti Yeşil Bereliler ’in bir operasyonuyla son buldu. Emekli olduktan sonra test uçuşlarına başlayan Dick Rutan ’ın 20 havacılık rekoru bulunuyor. En son 2001’de Kuzey Kutbu ’na Antonov An -2 tipi uçakla inerken buzların kırılmasıyla ciddi bir kaza atlatan Dick Rutan , kendine ait rekorlarını kıracağına inanıyor.
Mojave Havalimanı’nın Müdürü Stuart Witt , uzun yıllar Amerikan Donanması ’nda F/A-18’lerde uçmuş, emekliye ayrıldıktan sonra F-16’ların geliştirilmesinde test pilotu olarak görev yapmış bir havacı. Karısı Lübnanlı . Türkiye ’yi yakından tanıyor. Defalarca çeşitli tatbikat ve görevler için geldi. En son ziyaretini 1980’lerde Ankara ’ya yaptı. Danışman olarak Türkiye ’nin F-16 projesinde Hava Kuvvetleri ’ne iki uçağın farklarını anlattı. Stuart Witt ’in altı yıldır müdürlüğünü yaptığı Mojave Havalimanı’nın bugüne gelmesinde önemli bir payı var. Gelecekteki hayali Mojave trafiğinin en az yüzde 10’unu uzay taşıtlarının oluşturması. Sivil uzay uçuşlarına yüksek ilgi Witt ’in hayalinin gerçeğe doğru hızla ilerlediğini ortaya koyuyor. Babası Kızılderili olan Witt odasının bir köşesinde, ailesinden kalmış okları, eski eşyaları sergiliyor.
Popülarite: 2% [?]
İlginizi Çekebilir
Kategori : : Havacılık
