SMART Projesi
Türkiye’deki Radar Sistemleri 18 MSSR ve 6 PSR radar anteni ile birlikte Ankara ACC/APP, İstanbul ACC/APP, Menderes APP, Antalya APP ve Dalaman APP’lerde bulunan sistemlerden oluşmaktadır. Antenlerden 6 MSSR anteni ve 1 PSR anteni içinde bulunduğumuz yıl içinde kurulmuş, 2 PSR anteni yenilenmiş, geçici kabulleri yapılmış ve halen kullanılmaktadır.
Geriye kalan 12 MSSR ve 3 PSR anteniyle birlikte Hava Trafik Kontrol merkezlerinde bulunan radar sistemleri 1980’li yıllarda kurulmuş ve günümüzde de kullanılmaktadır. 1980’li yılların teknolojisine sahip olan sistemlerin ekonomik kullanım ömrü dolmuş olup sık sık arıza yapmaktadır. Sistem kurulduğu tarihten buyana Hava Trafik Hizmetlerinde gereksinim duyulan fonksiyonlara (Kısa Vade Çatışma İkazı, Saha Yakınlık İkazı, Asgari İrtifa İkazı, RVSM, MTCD, OLDI bağlantıları vb.) haiz değildir. Sistem, kurulduğu yıllardaki trafik durumuna göre kurulduğundan, yıllardır artan trafiğin yanında yeni sektörlere ihtiyaç duyulmakta ancak yeni çalışma pozisyonları sisteme kazandırılamamaktadır.
Sistemin üretimi 1990’lı yılların ortalarında durdurulduğu için yedek parça temini yapılamamaktadır. Sistem kapalı bir sistem olduğundan, herhangi bir fonksiyon ilavesi ancak kurucu firma tarafından yapılabilmekte ve yüksek meblaglarda ücretlerin ödenmesi talep edilmektedir.
Komşu ülkelerde bulunan radar sistemleri, EUROCONTROL tarafından belirtilen gereksinimler doğrultusunda sürekli olarak yenilenmekte, Ülkemize karşı büyük üstünlük sağlamaktadır.
SMART Projesi ile birlikte alınacak olan sistemler, EUROCONTROL ve ICAO’nun belirtmiş olduğu günümüz gereksinimlerini tam olarak karşılayabildiği gibi, planlanmakta olan gereksinimlere de hazır olacaktır. Planlanan sistem açık bir sistem olacağından, yeni bir fonksiyona ihtiyaç duyulduğunda, sisteme kolaylıkla ve ekonomik olarak kazandırılabilecektir.
Türkiye’deki Hava Trafik Yönetimi Sistemlerinin Sistematik Modernizasyonu (SMART) Projesi’nde; hali hazırda gerçekleşmiş, planlanmış ve çalışmaları devam eden bir takım paketler mevcuttur. Bu paketlerden;
1. Ankara ve İstanbul ACC’lerde bulunan Sesli Muhabere Sistemlerinin modernizasyonu çalışmaları sonuçlandırılmıştır.
2. İlave Radar Entegrasyon Paketi çerçevesinde, mevcut 12 MSSR ve 5 PSR radar sensörüne ilave olarak 6 yeni MSSR ve 1 yeni PSR radar sensörü sisteme kazandırılmış, 2 PSR sensörü de yenilenmiştir. Bunlar; İstanbul Atatürk, Ankara Esenboğa ve Milas/Bodrum Hava Limanlarına PSR/MSSR; Yalova, Urfa ve Erzincan’a MSSR radar sensörlerinin temin ve tesisi sonuçlanmıştır. Türkiye Hava Sahası, EUROCONTROL Standartlarında Çift SSR Kaplamasına (Double SSR Coverage) kavuşmuştur.
3. 1992 yılında kurulan ve Ankara, İstanbul, A.Menderes, Antalya ve Dalaman Hava Trafik Kontrol Merkezlerinde günümüze kadar kullanılan mevcut radar sistemlerinin, SMART Ana Projesi tamamlanıncaya kadar güveni ve etkin bir şekilde kullanılabilmesi ve SMART Ana Projesine bir alt yapı oluşturulabilmesi için adı geçen Hava Trafik Kontrol Merkezleri kısa vadede modernize edilecektir. İş bitim süresi olarak öngörülen süre, yer teslimini müteakip 365 gündür. Ara modernizasyon Paketinin 2008 yılı Mart ayı sonunda bitirilmesi planlanmaktadır.
4. Gelişen havacılık gereksinimlerini karşılamak ve Türkiye Hava Sahasının güvenliğini sağlamak, Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) ve EUROCONTROL gibi havacılık otoritelerinin belirlediği ihtiyaçları karşılamak için Türkiye’deki Hava Trafik Sistemlerinde büyük bir değişikliğe gidilmesine ihtiyaç vardır. İhale hazırlıkları bitirilme aşamasında olan Ana Projenin öngörülen bitiş tarihi Ekim 2009’dir. Bu ihtiyaçları karşılamak için SMART Ana Projesi çerçevesinde;
a. Esenboğa Hava Limanında kurulacak olan Merkezi ACC, tüm Türkiye Hava Sahasının tek bir merkezden idare edilebilmesini sağlayacaktır. İstanbul, A.Menderes, Antalya, Dalaman ve Bodrum da kurulacak olan Yaklaşma Kontrol Ofisleri ile FL245’e kadar Hava Trafik Kontrol hizmeti verecektir. Ankara ACC yada diğer APP’larda meydana gelebilecek büyük bir arızada ATC Merkezleri birbirlerinin yedeği olarak hizmete devam edebilecek kabiliyette olacaktır. ATC’lere bu imkanın kazandırılabilmesi amacıyla radar sensör dataları ve Yer/Yer ve Hava/Yer muhabere imkanlarını büyük bir network ile bütün ATC Merkezlerine ulaştırılabilecektir.
b. Bu çerçevede; Ankara ACC/APP, İstanbul APP/TWR, Antalya APP/TWR, Menderes APP ve Dalaman APP binaları tesis edilecektir.
5. Mevcut radar sensörleri yaklaşık 12 yıldır hava trafik hizmetinde olup; her geçen gün mekanik ve teknolojik ömrünü doldurmakta, problemler artmaktadır. Gereken seviyede data performansının sağlanması her geçen gün zorlaşmaktadır. Mevcut radar sensörlerinin yenilenmesi ve ilave sensör çalışmaları devam etmekte olup 2011 yılı başında bitirilmesi planlanmaktadır.
6. Yoğun meydan trafiğinin yaşandığı İstanbul Atatürk ve Antalya Hava Limanlarına A-SMGCS (Geliştirilmiş Yer Hareketleri Rehber ve Kontrol Sistemi) tesis edilecektir. Şartname taslağı hazırlanmış olup, 2008 yılı içerisinde ihaleye çıkılması planlanmaktadır.
EUROCONTROL, teknik ve operasyonel konularda Projeye destek sağlamakta ve bu desteğini 2010 yılına kadar devam ettirmesi planlanmaktadır. SMART Projesi kapsamında, yukarıda bahsi geçen paketlerin dışında; EUROCONTROL tarafından İstanbul, Antalya ve İzmir TMA’lerin kapasite arttırımına yönelik çalışmalar yapılmış; Hava Limanları için pist ve apron kapasite çalışmalarının bazıları bitirilmiş ve bazılarının çalışmaları devam etmektedir. Türkiye Hava Sahasının mevcut ve 2015 yılına kadar artması beklenen trafiğin simulasyon çalışmaları çerçevesinde, mevcut hava koridorları simule edilmiş ihtiyaç duyulan sektör yapıları değerlendirilmiştir.
Hava Trafik Kontrolörlerinin eğitimini de içinde barındıran SMART Projesi; personel eğitimi, personel lisanları ve Hava Trafik güvenliği gibi konuları da içermektedir.
dhmi.gov.tr
